Groei Klarna volgt kapitalistische logica

De Zweedse betaaldienst Klarna, marktleider in de sector van het achteraf betalen, is dit voorjaar door de Nederlandse rechter en toezichthouders op de vingers getikt. De zaak legt een dieper maatschappelijk probleem bloot: schulden maken is geen noodgreep, maar inherent aan het systeem en een verdienmodel.
16 juni 2026

Het Klachteninstituut Financiële Dienstverlening (Kifid) en de rechter oordeelden dat de dienstverlening van Klarna in veel gevallen feitelijk neerkomt op het verstrekken van krediet, zonder dat het bedrijf zich houdt aan de bijbehorende strenge regels voor consumentenbescherming. Zo was Klarna onvoldoende transparant over de gevolgen van het aangaan van een lening en schoot de informatievoorziening over het verdienmodel tekort. Klanten gingen hierdoor vaak onbewust een kredietovereenkomst aan, wat hen kwetsbaar maakte voor hoge boetes en incassokosten.

Verschillende bronnen wijzen erop dat Klarna handelde als een incassobureau zonder de juiste vergunningen of nauw samenwerkte met incassobureaus zoals Alektum op een wijze die de wet overtrad. Wanneer een consument niet direct kon betalen, stapelden de kosten zich razendsnel op. Voor kwetsbare groepen, die de dienst vaak gebruiken om essentiële aankopen te spreiden, werkte dit als een fuik. Schulden werden zo veranderd in een winstgevend product voor het bedrijf.

Tussen 2021 en 2024 groeide het aantal betalingen van dit soort buy‑now‑pay‑laterbedrijven van 41 naar 53 miljoen. De totale waarde steeg naar 5,1 miljard euro. Vooral jongeren tot 34 jaar maken gebruik van dit soort diensten.

Schuld als systeemkenmerk

De problemen bij Klarna staan niet op zichzelf, maar zijn geworteld in de structuur van ons huidige economische systeem. Binnen het kapitalisme ontstaat een fundamentele frictie: werknemers produceren op grote schaal goederen en diensten, maar hun lonen zijn niet toereikend om al deze producten daadwerkelijk te kunnen kopen. Om de consumptie toch op peil te houden en de economische motor draaiende te houden, wordt het maken van schulden aangemoedigd.

Het aanbieden van ‘gemakkelijke’ kredieten zoals die van Klarna is essentieel voor dit systeem. Het overbrugt het gat tussen het achterblijven van de inkomens van werkende mensen en de noodzaak van de markt om te blijven verkopen. Schulden maken is hiermee inherent geworden aan het systeem; het is een noodzakelijke pleister op de structurele ongelijkheid tussen productie en koopkracht.

De prijs voor dit systeem wordt betaald door de meest kwetsbaren. Waar schulden voorheen een persoonlijke tegenslag waren, zijn ze nu veranderd tot een ‘asset’ waar incassobureaus en betaalplatformen aan verdienen. Critici en mensenrechtenorganisaties waarschuwen dat het moreel verwerpelijk is dat winst wordt gemaakt over de rug van mensen met financiële problemen. De recente uitspraken tegen Klarna zouden een belangrijke stap in de richting van strengere regulering moeten zijn, maar de vraag blijft of dit voldoende is zolang de onderliggende structurele noodzaak tot lenen in stand blijft.

Jij wilt ons nieuws.





    Je emailadres is vereist.