Energiecrisis toont noodzaak hernieuwbare energie
De infrastructuur voor fossiele brandstoffen is altijd kwetsbaar. In ‘goede tijden’ merken wij daar praktisch niets van. Zo was Nederland een groot voorstander van het aanleggen van een tweede Russische gaspijplijn, Nord Stream 2. Nu is die door sancties en een onderzeese aanval onbruikbaar geworden. Nu Iran de Straat van Hormuz praktisch gesloten heeft, lopen de tekorten wereldwijd in rap tempo op. Zo heeft de Filipijnen al een noodtoestand afgekondigd en moet Europa op zoek naar andere aanbieders.
In Nederland gaan vooral onder extreemrechts geluiden op om de gasvelden in Groningen opnieuw te openen, met de bekende gevolgen voor de lokale bevolkin. Die zijn nog steeds niet gecompenseerd voor de schade die al gedaan is. Nederland zit tijdens het begin van de lente met historisch lage gasvoorraden die snel opraken, net als veel andere Europese landen. JA21, PVV, Groep Markuszower en FvD pleiten voor het gebruiken van het Groningse gas in ‘noodsituaties’. De Tweede Kamer zette een stap in die richting door te stemmen voor onderzoek naar ‘kussengas’ als noodoplossing.
Dit soort noodmaatregelen worden nu aantrekkelijk, omdat Nederland en de Europese Unie de energietransitie aan de markt hebben overgelaten. Door niet voldoende te investeren in nieuwe infrastructuur, en na de Russische invasie van Oekraïne te kiezen voor LNG uit Qatar en de VS, heeft de EU de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen in stand gehouden.
De VS ziet ondertussen haar kans schoon. Trump gebruikte de Europese afhankelijkheid van LNG als drukmiddel om het handelsakkoord tussen beide blokken door te duwen. Als een van de aanstichters van de huidige olie- en gascrisis, is de VS als exporteur van olie en gas in een dominante positie gekomen ten opzichte van haar bondgenoten.
De EU is verdeeld over de precieze reactie op de crisis, maar eensgezind over het geven van subsidies aan bedrijven. Een van de voorstellen is aanpassingen in het Europese Emissions Trade System (ETS), zoals bijvoorbeeld het uitgeven van meer Co2-rechten om de prijs van uitstoot te verlagen. Het systeem was ooit bedoeld om de vrije markt de klimaattransitie te laten organiseren, maar heeft uitgepakt als een zeer gunstig subsidiesysteem voor grootvervuilers zonder de noodzakelijke resultaten van een echte transitie.
In maart dit jaar heeft de Wereld Meteorologische Organisatie nog ‘alle seinen op rood’ gezet voor het klimaat. Door te blijven kiezen voor fossiele bedrijven wordt deze catastrofale crisis een kwestie voor boardrooms en ambtenaren. Zo lijkt het alsof de werkende klasse, die het zwaarst getroffen worden door de klimaatcrisis, er niks over te zeggen heeft. Radicale politiek betekent dat we deze ingeslagen weg van fossiele brandstoffen doorbreken en een toekomst met hernieuwde energiebronnen zelf vormgeven.
Foto: Gasbel te Slochteren Nederlandse Gas Unie werkzaamheden (Wikimedia Commons)