Echter of het slechts ‘zo lijkt alsof de PvdA-top de bepalende factor is geweest’, daar heb ik toch zo m’n twijfels bij. De huidige ‘druk van onderop’ valt in het niets wanneer men haar vergelijkt met de langdurige massaprotesten tijdens de Hete Herst van 2004. Toch bleef de regering destijds onvermurwbaar, terwijl zij nu reeds voor de eerste acties (sorry, akties) de handdoek in de ring wierp. Van een linear verband tussen de ‘druk van onderop’ en de ‘nederlagen aan de top’ is dus allerminst sprake.

Het voornaamste verschil tussen 2004 en 2007 is volgens mij de sociale basis van de regeringscoalitie. Met de PvdA in de regering berust de vierde ploeg van Balkenende voor een deel op het socialistische blok, dat haar zwaartepunt heeft in de onderste lagen van de arbeidersklasse. Aangezien dit deel van de klasse, na al het overige ‘verraad’ van ‘de’ PvdA (De Irak-enquete, het EU-referendum etc,etc), naar de zgn. ‘ flankpartijen’ dreigt over te stappen, voelt de Bos/Tichelaar-machine zich bedreigd genoeg om met een kabinetscrisis te dreigen. Allicht is de PvdA-top niet de enige oorzaak van deze overwinning, ik denk toch dat zij er een belangrijke component van vormt.

Overigens snap ik best dat het voor revolutionairen als de IS moeilijk is om een ‘goed woord’ voor de PvdA over te hebben. Ik denk overigens wel dat dit onterecht is. De klassieke sociaal-democratie blijft tot op heden de grootste ‘arbeiderspartij’. Ook als het partij-apparaat dusdanig met de staat versmolten is, dat het allerlei neoliberale tegenhervormingen helpt doorvoeren, maakt eenieder die haar daarom maar als even erg/rechts/burgelijk als het CDA en de VVD een kapitale inschattingfout. Het feit dat zij nog altijd miljoenen naar de stembus kan mobiliseren valt alleen maar te verklaren uit het feit dat zij naast alle neoliberale ellende, ook nog ‘leuke dingen voor linkse mensen’ op haar conto kan schrijven: zaken als het generaal pardon, het niet-vrijgeven van de huren, het versoepelen van de Zalmnorm, en het behoud van het ontslagrecht.

Abrahamsz