Avatar jaagt rechts op de kast

Geplaatst door redactie socialisme.nu, donderdag 21 januari 2010, 12:01

Avatar heeft naam gemaakt als de duurste film ooit. Speculaties over de kosten lopen op tot maximaal 500 miljoen dollar. Unaniem erkennen recensenten de grote technische prestatie die er met de film is neergezet, waarbij ze spreken over ‘een twee en een half uur durende projectie van oogheroïne’. Over de inhoud van de nieuwe blockbuster zijn de meningen echter een stuk minder eenduidig. Zo ontplofte Rechts Amerika van woede over de ‘linkse politieke correctheid’, het ‘anti-imperialisme’ en zelfs het ‘landverraad’ van maker James Cameron. Klopt er iets van die kritiek?

Door Hella Baan

In het jaar 2154 vestigt een groot bedrijf zich op de maan Pandora om het mineraal ‘unobtainium’ te delven. Helaas bevindt dat zich onder de leefplek van de lokale bevolking – de Na’vi. Om hen te bewegen ergens anders te leven zet de firma een groep wetenschappers in. Met behulp van Avatars (gekloonde Na’vi lichamen) mengen zij zich onder de bevolking. Jake Sully, een gehandicapte ex-marinier, maakt deel uit van de groep. De wereld die hij op Pandora leert kennen intrigeert hem.

Als Na’vi krijger Neytiri hem redt van een wisse dood in de wildernis, wordt Jake als enige toegelaten in Na’vi territorium en ingewijd in hun gebruiken. Gaandeweg voelt hij zich steeds meer Na’vi. De wereld van zijn Avatar wordt voor hem ‘echter’ dan de menselijke wereld. Maar wanneer de bedrijfsleiding doorheeft dat de Na’vi niet vrijwillig zullen vertrekken, wordt een overweldigende militaire macht ingezet. Dan breekt de strijd los en moet Jake kleur bekennen.

De kritiek die bij het uitkomen van de film losbarstte was opvallend. Er zou bijvoorbeeld een ‘ongenuanceerd beeld’ worden gecreëerd, van slechte mensen versus goede Na’vi. Dat het bedrijf bereid is om naar alle middelen te grijpen om het mineraal te bemachtigen zou een ‘koloniaal cliché’ zijn.

Maar wat is de realiteit? De Na’vi lijken weliswaar niet op de Irakezen of Afghanen, maar allemaal staan ze tegenover de wapens van bezetters die hen willen overheersen: economisch, militair en ideologisch. Net als de Na’vi verzetten zij zich om hun plek te behouden. Dat hier in zo’n megaproductie uit Hollywood in positieve zin aandacht aan wordt besteed mag alleen maar welkom worden geheten.

De film maakt daarnaast een sterk ecologisch punt. De Na’vi hebben geleerd om zowel op een gelijkwaardige manier met elkaar als met de natuur om te gaan. Jake krijgt van Neytiri het verwijt: ‘Je bent net als een kind, je weet niet hoe je je moet gedragen.’ Het feit dat mensen alleen geïnteresseerd zijn in hoe ze zich iets kunnen toe-eigenen heeft hen vervreemd van de aarde, maar ook van elkaar. Toch vindt een groepje mensen elkaar in hun solidariteit voor de Na’vi. Ze komen erachter dat ze hetzelfde willen, namelijk samen leven in plaats van concurreren.

Opvallend zijn ook de sterke vrouwelijke personages: Trudy de helikopterpilote, Grace de leider van het Avatarprogramma en Neytiri, prinses van de Na’vi. Ze spelen allemaal een belangrijke rol in het verzet.

Dat wil niet zeggen dat Avatar ook een historisch meesterwerk is. De verhaallijn is tamelijk cliché en een boel punten hadden verder uitgediept mogen worden. Cameron is zeker geen ‘King of the World’. Maar dat hij ervoor heeft gekozen om actuele politieke thema’s op deze wijze in zijn visuele spektakel te verweven – en dat er in menige bioscoop enthousiast wordt geapplaudisseerd bij de beelden van volhardend verzet tegen een brute bezettingsmacht – is een overwinning op zich.

Tags: , , , , .

overig nieuws:

⇒ oudere artikelen

bij dit artikel:

pagina afdrukken

 

zoeken:

agenda:

⇒ meer data

nu te koop:

One Solution Revolution

One Solution Revolution! Bestel hier voor maar: los € 2,- / per post € 3,-!

schrijf je in voor onze nieuwsbrief:

* = verplicht veld

actuele thema's:

⇒ meer thema's

meer nieuws in de socialist van mei:

De Socialist van mei is uit! Drie maanden op proef voor maar € 3,-!

socialisme.nu - internationale socialisten - colofon
op de inhoud van deze website is een creative commons-licentie [by-nc-sa] van toepassing. cms: wordpress