Geplaatst door redactie socialisme.nu, woensdag 2 december 2009, 16:50
Dubai, jarenlang een lieveling van de jetset, is in zwaar weer beland. De fenomenale groei bleek, zoals vaker in de huidige crisis, een met geleend geld opgeblazen bubbel. De volledige omvang van het debacle moet nog duidelijk worden, maar nu al verlaten dagelijks duizenden het land, staat de stadstaat vol onafgeronde bouwprojecten en zijn de prijzen van vastgoed dit jaar gehalveerd. De crisis onderstreept dat het zogenaamde 'herstel' van de mondiale recessie uitermate kwetsbaar is.
Door Sjerp van Wouden
Een paar jaar terug kon het niet op in Dubai. Het land heeft, in tegenstelling tot buurland Abu Dhabi, nauwelijks nog olie in de grond. Daarom ondernam het een poging een olie-onafhankelijke economie op te bouwen, gebaseerd op financiële dienstverlening en jetset-toerisme. In het proces werd echter een enorme speculatieve bel gecreëerd in de vastgoed. Velen zullen de de eilanden kennen die – onder andere door Nederlandse bedrijven – voor vele miljarden werden aangelegd aan de kust. Daarnaast vindt met in deze bel onder andere vele van de hoogste gebouwen ter wereld, een Formule 1 circuit en een peperdure metro die nauwelijks gebruikt wordt.
Deze spectaculaire groei werd op twee manieren mogelijk gemaakt. Ten eerste door zeer goedkope arbeid: 65 procent van de bevolking in Dubai komt van het Indiaas subcontinent. De migrantenarbeiders werken onder erbarmelijke omstandigheden voor een hongerloon. Ze kunnen het land niet verlaten, omdat hun papieren worden afgepakt en ze eerst de hun opgelegde schulden moeten terugbetalen. Deze situatie leidde in 2006 nog tot grote stakingen. Achter de pracht en praal van Dubai gaat een hel op aarde schuil.
Ten tweede waren de buitenlandse investeringen enorm. In de verwachting dat Dubai altijd zou blijven groeien – immers, dat leek het al jaren te doen – pompen investeerders wereldwijd miljarden dollars de stadstaat in. Vanuit Groot-Brittannië werd bijvoorbeeld voor 40 miljard euro geïnvesteerd door banken. Zoals altijd in economische cycli, werd op een bepaald moment veel meer geïnvesteerd en gebouwd dan mogelijk geconsumeerd kon worden. Zo staat 24 procent van ‘s werelds bouwkranen in Dubai, maar woont er slechts 0,3 promille van de wereldbevolking. De crisis deed dit verder de das om doordat bedrijven ophielden bouwprojecten op te kopen.
Het resultaat was een grote overproductie en toename van de voorraden in de vorm van onverkocht vastgoed. De waarde van het – veelal nog te bouwen – vastgoed was het onderpand van de leningen, maar nu er een grote leegstand was, daalde de waarde van het vastgoed, dit jaar al met gemiddeld 50 procent. Een cyclus van onbetaalde leningen, leegstand en desinvestering begon. De waarde van verkochte bouwkavels daalde met 80 procent tussen maart 2008 en maart 2009. Dit is nu geculmineerd in het aanvragen van uitstel van betaling door het staatsinvesteringbedrijf Dubai World, wat vaak de eerst stap naar faillissement is.
De gebeurtenissen doen denken aan de Verenigde Staten na het ineenstorten van de sub-prime hypotheken. Grote zwendel ontbreekt dan ook nu niet. Misschien niet van het formaat Madoff, maar het verhaal van bijvoorbeeld het Hollandse Palminvest spreekt tot de verbeelding.
De retoriek van de afgelopen weken dat de crisis afgelopen zou zijn, blijkt dus vooral een geval van wensdenken te zijn. Het omvallen van Dubai is niet veroorzaakt door de crisis, als ware de crisis een spook die de economie achterna zit. Dubai is de kredietcrisis. En omdat speculatie een van de manieren is waarop kapitalisme uit haar crisis probeert te komen, zal dit niet de laatste gebarsten zeepbel zijn.
Zelfs als alle lijken uit de kast komen, is Dubai niet groot genoeg om op zichzelf het systeem in een nieuwe fase van de crisis te storten. Wat echter wel het geval is, is dat nu al de kredietstromen in het Arabisch schiereiland aan het opdrogen zijn. Ook heeft deze crisis een effect op de zwakkere broeders internationaal. Griekenland heeft bijvoorbeeld een begrotingstekort van 12,7 procent. Dit gat vult het met het aangaan van meer schulden, maar door de onzekerheid op de financiële markten zullen geldverstrekkers hogere rentes vragen. Het is dan ook niet ondenkbaar dat de volgende regionale ineenstorting niet zozeer een staatsbedrijf, maar een staat zal zijn.
One Solution Revolution! Bestel hier voor maar: los € 2,- / per post € 3,-!
De Socialist van mei is uit! Drie maanden op proef voor maar € 3,-!
socialisme.nu - internationale socialisten - colofon
op de inhoud van deze website is een creative commons-licentie [by-nc-sa] van toepassing. cms: wordpress